Kvalitetni odnosi s roditeljima mogu biti važan faktor povezan s dugoročnom dobrobiti.
Način na koji se roditelji odnose prema djeci tokom odrastanja može biti povezan s njihovim mentalnim zdravljem, životnim navikama i odnosima s drugim ljudima u odrasloj dobi. Naučna studija pokazala je da su toplina, otvorena komunikacija i kvalitetno vrijeme provedeno s roditeljima povezani s nizom povoljnijih zdravstvenih ishoda godinama kasnije.
Istraživanje američkih naučnika obuhvatilo je više od 15.000 osoba, a cilj je bio utvrditi kako različite karakteristike odnosa između roditelja i adolescenata mogu biti povezane sa zdravljem u odrasloj dobi.
Rezultati su pokazali da iskustva iz adolescencije mogu biti povezana s mentalnim zdravljem, partnerskim odnosima, konzumiranjem štetnih supstanci i općim zdravstvenim stanjem u kasnijim godinama života, piše Jama Network.
Teškoće u upravljanju stresom i simptomi depresije
Jedan od važnih nalaza studije odnosi se na mentalno zdravlje. Osobe koje su tokom adolescencije prijavljivale kvalitetnije odnose s majkom i ocem u odrasloj dobi imale su manje simptoma depresije i niži nivo stresa.
Istraživači su analizirali nekoliko aspekata odnosa s roditeljima, uključujući osjećaj bliskosti, roditeljsku brigu, mogućnost razgovora o ličnim problemima i zadovoljstvo međusobnom komunikacijom.
Veći nivo pozitivnih karakteristika odnosa s roditeljima bio je povezan i s izraženijim optimizmom u odrasloj dobi.
Teškoće u izgradnji kvalitetnih partnerskih odnosa
Kvalitet odnosa s roditeljima tokom adolescencije bio je povezan i s kvalitetom romantičnih veza u odrasloj dobi.
Učesnici koji su prijavljivali pozitivnije odnose s majkama i očevima kasnije su prijavljivali i kvalitetnije partnerske odnose.
Istraživanje je obuhvatilo različite aspekte porodičnih odnosa, uključujući emocionalnu bliskost, zadovoljstvo odnosom i komunikaciju. Međutim, rezultati ne znače da se kvalitet partnerske veze može pouzdano procijeniti samo na osnovu odnosa koji je osoba imala s roditeljima.
Veći rizik od nikotinske ovisnosti i problema sa štetnim supstancama
Studija je pokazala da su toplina roditelja, zajedničko provođenje vremena i zadovoljstvo odnosom ili komunikacijom bili povezani s manjom vjerovatnoćom nikotinske ovisnosti i manjim brojem simptoma problema povezanih sa zloupotrebom alkohola, kanabisa i drugih droga.
Ovi rezultati ukazuju na povezanost između kvaliteta porodičnih odnosa tokom adolescencije i određenih zdravstveno rizičnih ponašanja u odrasloj dobi.
Ipak, istraživači nisu zaključili da loš odnos s roditeljima nužno dovodi do ovisnosti, već su utvrdili statističku povezanost između posmatranih faktora.
Veća vjerovatnoća neželjene trudnoće
Istraživanje je pokazalo i povezanost između određenih pozitivnih karakteristika odnosa s roditeljima tokom adolescencije i manje vjerovatnoće neželjene trudnoće u odrasloj dobi.
Posebno su se izdvojili roditeljska toplina, vrijeme provedeno zajedno te zadovoljstvo odnosom i komunikacijom.
Ovaj nalaz dio je šire analize seksualnog zdravlja, koja je obuhvatila i kvalitet partnerskih odnosa. Rezultati, međutim, ne dokazuju da su porodični odnosi neposredan uzrok ovih ishoda.
Lošija procjena vlastitog zdravstvenog stanja
Osobe koje su tokom adolescencije prijavljivale više roditeljske topline, bolju komunikaciju, više zajedničkih aktivnosti i veće zadovoljstvo odnosom u odrasloj dobi češće su svoje opće zdravstveno stanje ocjenjivale pozitivno.
Kod odnosa s majkama povoljni rezultati bili su povezani i s roditeljskim očekivanjima u vezi sa završetkom srednje škole i fakulteta te s načinom discipliniranja u kojem majka djetetu objašnjava zašto je određeno ponašanje pogrešno.
Kod odnosa s očevima pozitivna povezanost s općim zdravstvenim stanjem zabilježena je za toplinu, komunikaciju, zajedničko vrijeme, obrazovna očekivanja i zadovoljstvo odnosom.
Nedostatak otvorene komunikacije s roditeljima
Istraživači su posebnu pažnju posvetili razgovorima između roditelja i adolescenata. Analizirali su jesu li djeca s roditeljima razgovarala o ličnim problemima, školi, ocjenama, društvenim aktivnostima i drugim svakodnevnim iskustvima.
Veći nivo komunikacije bio je povezan s povoljnijim ishodima u odrasloj dobi, uključujući bolje opće zdravstveno stanje, veći optimizam, manje simptoma depresije i kvalitetnije partnerske odnose.
Studija je također pokazala da su adolescenti koji su imali pozitivnije odnose s roditeljima u odrasloj dobi prijavljivali niži nivo stresa.
Kako je provedeno istraživanje?
Studija je koristila podatke američkog longitudinalnog istraživanja zdravlja adolescenata i odraslih. U prvoj fazi, tokom 1994. i 1995. godine, učestvovali su adolescenti u dobi od 12 do 17 godina. U narednoj analiziranoj fazi, tokom 2008. i 2009. godine, učesnici su imali između 24 i 32 godine.
Od 20.745 adolescenata uključenih u početnu fazu, njih 15.701 učestvovao je u četvrtoj fazi istraživanja, uz stopu odziva od 80,3 posto među osobama koje su ispunjavale uslove za učešće.
Istraživači su analizirali odnose s majkama i očevima odvojeno. U analizi odnosa s majkama bilo je 10.744 učesnika s potpunim podacima, dok je za analizu odnosa s očevima bilo dostupno 8.214 učesnika.
Među ishodima koji su praćeni bili su samoprocjena općeg zdravlja, simptomi depresije, stres, optimizam, nikotinska ovisnost, simptomi problema povezanih s alkoholom, kanabisom i drugim drogama, neželjena trudnoća, kvalitet romantičnih veza, fizičko nasilje i povrede povezane s alkoholom.
U statističkim analizama istraživači su uzeli u obzir i dob, biološki spol, rasnu i etničku pripadnost, obrazovanje roditelja, porodičnu strukturu te iskustva zlostavljanja u djetinjstvu.
Kakav je zaključak naučnika?
Rezultati studije ukazuju na to da su pozitivni odnosi između roditelja i adolescenata povezani sa širokim rasponom povoljnijih ishoda u odrasloj dobi. Pritom su odnosi s majkama i očevima pokazali uglavnom slične obrasce povezanosti sa zdravljem.
Važno je naglasiti da studija nije dokazala da određene navike odraslih pouzdano otkrivaju da su se kao djeca osjećali neshvaćeno. Istraživači su ispitivali povezanost između kvaliteta odnosa s roditeljima tokom adolescencije i kasnijeg zdravlja, a ne pokušavali utvrditi dječija iskustva na osnovu ponašanja odraslih.
Izvor: tuzlanski.ba
